خيزران : هادى ، 4 ، عنوان ( پيش از 76 ) ، 76 ، 85 . د دارا : قايم ، 50 . دبيس [ ابن على ملقّب به نور الدوله ] : مسترشد ، 8 ، 14 . داود ( عموى سفّاح ) : سفاح ، 17 ؛ منصور ، 117 . داود عبد الله ( عموزادهء سفاح ) : هادى ، 59 . داوود ( عموى بو سلمه ) : سفاح ، 156 . ذ ذو اليمينين - طاهر : امين ، 155 ؛ معتصم ، 414 . ر الرّاشد باللّه - جعفر بن المسترشد : راشد ، عنوان ( پيش از 1 ) ، 2 ، 5 ، 8 ؛ مقتفى ، 1 . الرّاضى باللّه محمد بن المقتدر : راضى ، عنوان ( پيش از 1 ) ، 1 ، 32 ؛ متقى ، 1 ، 3 . رافع بن اللّيث بن نصر : هارون ، 265 ، 277 ، 279 ، 302 ، امين ، 37 . ربيع ابن يونس : منصور ، 776 ؛ هادى ، 2 ، 12 . رجا ( رجاء بن ايوب حضارى ) : معتصم ، 479 . رسول ( ص ) : سفاح ، عنوان ( پيش از 259 ) ؛ منصور ، عنوان ( پيش از 209 ) ، 597 ، 830 - محمد [ بن عبد اللّه ] . الرّشيد باللّه - هارون بن المهدى : هارون ، عنوان ( پيش از 1 ) . رشيد - هارون : هارون ، 5 ؛ مهدى ، 96 . رشيد ابن كاووس : مستعين ، 143 . رضا ( امام رضا ( ع ) ) : هارون ، 117 ؛ مأمون ، 220 ، 231 ، 238 ، 298 ، 310 ، 312 ، عنوان ( پيش از 315 ) ، 353 ، 364 . رياح بنى مرّه [ رياح بن عثمان مرى ] : منصور ، 306 ، 309 ، 331 ، 340 ، 341 ، 343 ، 349 . ز زبيده ، مهدى ، 84 ؛ هارون ، 24 ، 238 ؛ اتمين ، 241 ، 373 ، مأمون ، 425 ، 482 ، 593 . زبير ابن المتوكّل على اللّه - المعتز بالله ، معتز ، عنوان ( پيش از 1 ) . زكرويه قرمطى : مكتفى ، عنوان ( پيش از 25 ) ، 25 ، 34 ، 36 ، 86 ، 93 . زنگى [ سلغرى ] : مستنجد ، 32 . زندنار - زند النّار - ابراهيم بن موسى بن جعفر . . . بن على ع : مأمون ، 114 ، 144 ، 147 ، 149 ، 178 ، 183 ، 188 ، 212 ، 213 . زهير مسيب : مأمون ، 50 . زيد ( پسر امام موسى كاظم ع ) : هارون ، 123 ؛ مأمون ، 64 ، 66 ، 68 . زيد [ بن احمد باقرى ] : معتصم ، 31 ؛ متوكل